Anayurt Gazetesi
  • Dolar
    6,0876
    Dolar
  • Euro
    6,8299
    Euro
  • Altın
    251,734
    Altın
  • Bist-100
    86.072,28
    Bist-100
  • ADANA
    16/34°
    ADANA
  • ANKARA
    10/26°
    ANKARA
  • ANTALYA
    14/30°
    ANTALYA
  • BURSA
    18/30°
    BURSA
  • ISTANBUL
    18/26°
    ISTANBUL
  • IZMIR
    17/32°
    IZMIR
  • KONYA
    11/27°
    KONYA
Facebook Twitter Linkedin
Whatsapp İhbar Hattı
ANA SAYFA TÜRKİYE DIŞ HABERLER EKONOMİ SPOR MAGAZİN KÜLTÜR-SANAT GÜNCEL-DİZİ DİĞER FOTO GALERİ WEB TV YAZARLAR
Altın yükselişte
Altın yükselişte
Borç 9,5 milyar lira
Borç 9,5 milyar lira
PKK'nın kirli yüzü
PKK'nın kirli yüzü
Hayata döndürdü
Hayata döndürdü
HABERLER>KÜLTÜR-SANAT
15 Şubat 2019 Cuma - 14:44

Amacım gerçekliğin içinden bir filiz yetiştirmek

Gazeteci ve yazar Atlas Arslan ile röportaj türündeki “Babaannemin Kızkardeşleri” adlı kitabı ve röportaj türü üzerine konuştuk. Atlas, amacının gerçekliğin içinden usulca bir filiz yetiştirmek olduğunu söyledi.

Amacım gerçekliğin içinden bir filiz yetiştirmek

Salih KAPLAN

ANKARA (Anayurt) - Gazeteci ve yazar Atlas Arslan’ın babaannesinin vefatının ardından kendisine anlattığı hikayelerdeki kadınları bulmak için yola çıktığı ve onları kadınlık halleri ile “kızkardeş” yaptığı “Babaannemin Kızkardeşleri” adlı kitabı, Arslan’ın aynı zamanda editörlük görevini üstlendiği Yade Kitapevi’nde ikinci baskısını yaptı. “Kiser Pari Mama” ve “Hızlı Okuyorum Zamanı Yönetiyorum Çağı Kavrıyorum” kitaplarının da yazarı olan gazeteci ve yazar Atlas Arslan ile 8 röportajdan oluşan “Babaannemin Kızkardeşleri” adlı kitabı ve röportaj türü üzerine konuştuk.

Türkiye’de söyleşi ile röportaj sıklıkla karıştırılıyor. Bir gazeteci ve editör olarak söyleşi yerine röportaj tanımının kullanılmasını nasıl değerlendiriyorsun?

Ben gazetecilik mezunuyum. Bu konuda iyi bir eğitim aldım ve röportajı röportaj olarak, söyleşiyi de söyleşi olarak yapacağıma söz vererek mezun oldum. Ancak gazetecilik okurken aldığım eğitim alanda yaptıklarımızın tam tersiydi. Söyleşi ve röportajın karıştırılması da tam olarak bununla ilgili. En muhalif yayınlardan ana akıma kadar hepsi bu karmaşanın içinde ve doğrusunu anlatamıyorsun. Muhabirken bunun mücadelesini vermeye çalıştım ama sonra vazgeçtim. Çünkü habercilik anlamında yazım türleri birbirine girmiş kavramlar. Bir süre sonra ben bunun çalıştığım alanlarda mücadelesini vermekten vazgeçtim ve kendi özel alanımda röportajı çalışmak istedim. Bu benim tek başıma vereceğim bir mücadele değil, yayın dünyasının kolektif bir mücadelesi. Röportaj bambaşka bir edebi tür ve bunun hakkını vermek gerekiyor.

Dördüncü çalışmam da tamamen röportaj türü üzerine olacak. Kitap iki bölümden oluşacak. İlk bölümde röportajın ne olduğu ve Türkiye ile dünyada nasıl algılandığını ele alacağım. İkinci bölümde de görüştüğüm isimlerle yaptığım röportaj çalışmalarım var, onları örneklem olarak koyacağım. İletişim Fakültesi öğrencileri için tam bir kaynak olacak. Zaten bu türün hakkını vermek için mücadele ediyorum, sadece bu mücadeleyi kurumlarda vermekten vazgeçtim.

Röportaj yazarının duygu ve düşüncelerini de yansıttığı bir tür olmasına rağmen insanları sayısal verilere dönüştürmeyip doğrudan insan hikayesini ele aldığı için haberden daha fazla gerçeklik iddiası taşıyor diyebilir miyiz?

Öncelikle evet, röportaj haberden daha gerçek. Ama şunu eklemek istiyorum; bence haber de muhabirin elinde gerçekliğini yitiren ya da gerçekliğini gerçekten kazanan bir metindir. Haber hakkını veren bir muhabirin elinde o gerçekliği çözüm odaklı da götürebilir, o gerçekliği yok da sayabilir.

Röportaj içinse gerçeğin daha ayrıntılı ve kurgu hali diyebilirim. Babaannemin Kızkardeşleri kitabında tüm olaylar gerçek. Sadece kadının bana anlattığında değil, kadının bana nasıl anlattığında, o an içtiği bir yudum su gibi betimlemelerde daha ayrıntılı ve edebi bir gerçeklik var.       

Kız kardeş tanımı normalde ayrı yazılırken sen kitabının adında bu iki kelimeyi birleştirerek farklı bir anlamda yorumladın. “Kızkardeş” tanımı ile ne anlatmak istedin ve sence yazarların dile katkıda bulunma gibi bir sorumluluğu var mıdır yoksa sadece dil kurallarını takip mi etmelidir?

Biyolojik bir yakınlık anlamındaki kız kardeş tanımı ayrı yazılmalı elbette ama burada benim vurguladığım ‘kızkardeşlik’ kadın mücadelesinin kızkardeşliği. Özgecan’ı hiçbirimiz tanımıyoruz, Çilem’i tanımıyoruz ama onların acıları bizim ocağımıza da düştü. Biz onlar için mücadele ettik. 8 Mart’ta birbirini tanımayan bir sürü kadın omuz omuza halay çekiyor. Kadınların apayrı bir dayanışması varsa ve erkekleri bu dayanışmanın içinden çıkaran bir terim varsa o kızkardeşliktir. Bunun feminist sözlükte yer alan bir kavram olmasını istedim ve onun için özellikle birleştirdim.Dil döneme ve çağa göre esneklik göstermeli. Artık kavramsallaşan bir şey varsa dilin de bunun hakkını vermesi gerekir.

Kitabında 8 röportaj var. Yola çıkıp kapı kapı dolaştığında elin boş döndüğün zamanlar oldu mu?

Ben kitabımda bir akış sağladım ancak bu akışın aksadığı birçok yer oldu. Mesela köyde beni gören herkes beni sağlıkçı sandı. Çünkü benim orada hemşire ya da doktor olmak dışında bir lüksüm olamazdı. ‘Bir gazeteci neden bizim köyümüze gelsin’ diye düşünüyorlar. Neden orada olduğumu anlatabilmek çok zordu. Beni kapıdan çevirenler de çok oldu. Ya da babaannemi tanıyor, muhabbet açmak için nasıl nasılsın diye soruyorum, ‘İyiyim’ gibi kapalı yanıtlar geldi, sohbet ilerlemedi. Kadınları incitmemek ve mahremine girmemek de önemli. Ben hiçbir kapıya gidip soru sormadım. Hep sohbet ettim ve sohbetleri aktardım. Merak ettiklerimi sohbet arasında sordum.

Bir röportajında kendi hayatı ile birlikte mahallesindeki kadınların hayatını da değiştirebilmiş olan Muhtar Şükran’ın hikayesi var. Kitabının da diğer kadınlara umut olmak ve hayatlarını değiştirebilecek bir kıvılcım yakmak gibi bir amacı var mı?

Özellikle Şükran’ın hikayesi bunu çok açık ifade ediyor. Diğer hikayelerde de ‘Mehpare kitaplarım var benim’ diyor, onlara sığınıyor. Havva ‘Kedilerim var benim’ diyor. Menekşe annesini olduğu gibi kabul ediyor. Baktığınızda nasıl zor bir hikaye. Bazı şeyleri olduğu gibi kabul edip o gerçekliğin içinden tohum yetiştirmek çok önemli bir devrim gibi geliyor bana. Kadınlara dayatılan toplumsal normları çoğu kez topyekun devirip dönüştüremezsin. Ama ‘Var olan gerçekliği kabul ettim, bu benim kaderim’ demek de değil. Bu kitabın mesajı aslında var olan gerçekliğin içinden usulca bir filiz yetiştirmek.

Mesela Şükran olduğu yerden gitmiyor, olduğu yeri yavaş yavaş dönüştürüyor. Ama gerçekliğini fark ettiğinde bu farkındalık ve dönüşüm başlıyor. Ben aslında bu kitapta ufak aksiyonların ne kadar önemli olduğunu göstermek istedim.

Kitapta kadınların başlarına gelen gerçekler anlatılıyor ama hiçbir zaman bir suçlu sunulmuyor. Daha çok okura bırakılıyor suçluluk kavramı. Bu soru işaretini bırakma amacın neydi?

Hiçbir şeyde tek bir gerçeklik ya da tek bir suçlu yoktur. Bir cümlede kimin özne kimin nesne olduğu bize dayatılan bir ayrım. Bu sadece kadın için geçerli değil, erkeğe de dayatılan bir toplumsal rol var. Bu sadece kadın düşmanlığı olarak değil insanlık düşmanlığı gibi geliyor bana. Çünkü herkese dayatılan bir hayat var ve herkes nasibini alıyor bundan. Belki Fidan’ın kocası da 13 yaşında bir kızı gelin almayı istemezdi. Belki onun babası da istemiyordu ya da Fidan’ın babası da kızını vermek istemiyordu. Orada bireysel değil de topyekun bir günah varsa bu günahı kim üstlenmeli? Bütün hikayeler için bu geçerli. Bu bir tecavüzcünün neden tecavüz ettiğini düşünüp onu haklı kılmak gibi değil ama daha edebi bir taraftan bakarsak kim günahkar, kim suçlu ben hala bilmiyorum.

İçten yanıtların için teşekkür ederim. Son olarak eklemek istediğin bir şey var mı?

Ben de teşekkür ederim. Son olarak şunu söylemek istiyorum; ben kitabı teyzesi olduğum Ada’ya ithaf ettim. Çünkü ben bu kitapta babaannemin torunu ve onun annesinin dördüncü kuşağı olarak yola çıktım. Benden sonraki kuşağın ilk kadını Ada. Ona armağan etmem aslında bu mücadelenin bir devri. Belki Ada da, Babaannemin Kızkardeşleri’nin başka bir versiyonunu kendi çağı için yazacak.

 
İzmir’in yeni meydanı açılıyor
 
Irak'ı nasıl terk ettiklerini anlattı
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Defterdarlık binası müzeye dönüştü
Bursa Kent Müzesi, yeni ek binasına kavuştu. Maliye Bakanlığı’ndan Büyükşehir ...
Gülsin Onay’ın beklenen albümü
Uluslararası müzik piyasasında 20'den fazla CD ve DVD'si yayınlanan dünyaca ...
Ankara Kitap Fuarı kapılarını açıyor
Bu yıl 13’üncüsü gerçekleştirilecek olan Ankara Kitap Fuarı, yarın kapılarını ...
 
Bilkent Müzik Günleri başlıyor
Bilkent Müzik Günleri’nin dördüncüsü 20 Şubat – 10 Nisan tarihleri arasında gerçekleşecek.
Jülide Özçelik’ten unutulmaz konser
Caz sanatçısı Jülide Özçelik, Nilüfer Belediyesi'nin bu yıl dördüncüsünü ...
Beylikdüzü’nde Leman Sam rüzgarı
Sanatçı Leman Sam, Beylikdüzü’ndeki müzikseverlerle bir araya geldi. Beylikdüzü ...
 
Gülsin Onay başkentlilerle buluşuyor
İlk Ankara konserini şef Rengin Gökmen yönetiminde Cumhurbaşkanlığı Devlet ...
Mülkiye Kültür Merkezi açıldı
Her yıl yaklaşık 150 bin kişiyi kültür ve sanatla buluşturan Çankaya Belediyesi, ...
Sahaflar Bakırköy’de buluşuyor
Bakırköy Belediyesi ve Beyoğlu Sahaflar Derneği tarafından düzenlenecek ...
 
ANAYURT GAZETESİ
YAZARLAR
Harika ÖREN
Harika ÖREN
Osman Hamdi Bey’in Dünyasına Yolculuk
Orhan SELEN
Orhan SELEN
Suçluları üretmek
M. Yahya EFE
M. Yahya EFE
Paylaşmak bir kültürdür.
M. Arif DEMİRER
M. Arif DEMİRER
İkisi de yüksek, ikisinin kararları da kesin idi
Murat POLAT
Murat POLAT
Cumhurbaşkanı “30 bin sağlıkçı alınacak” dedi
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA ANAYURT GAZETESİ
TWITTER'DA ANAYURT GAZETESİ
ARŞİV
Ana Sayfa Türkiye Dış Haberler Ekonomi Spor Magazin Kültür-Sanat Güncel-Dizi
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim KünyeReklam FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva