Anayurt Gazetesi
SİYASET TÜRKİYE EKONOMİ DÜNYA SPOR MAGAZİN KÜLTÜR-SANAT FOTO GALERİ WEB TV YAZARLAR
Whatsapp İhbar Hattı
25 Mart 2020 Çarşamba - 15:22

Cumhuriyet tarihinde aflar

İnfaz yasasındaki düzenleme kamuoyunda uzun zamandır tartışılırken cumhuriyet tarihinde çıkarılan af kanunlarını sizler için derledik.

Cumhuriyet tarihinde aflar
Facebook'ta Paylaş Twitte'da Paylaş Google+'da Paylaş Haberi Yazdır Arkadaşına Gönder Metni küçült Metni büyüt

Hakan BİNGÜL

ANKARA (Anayurt) – Cumhuriyet tarihinde pek çok hükümet çeşitli konularda aflar çıkardı. Farklı amaçlarla farklı zamanlarda çıkarılan bu aflar toplumun bir kısmını sevindirse de bir kısmının eleştirilerinin hedefi oldu. Affın vergi affı, öğrenci affı gibi farklı biçimleri olsa da bu yazıda tutuklu ve hükümlülerin salıverilmesini öngören afları derledik.

Cumhuriyet tarihinin ilk affı 5 Aralık 1921 tarihinde çıkan kanunla Fransızların işgal ettiği topraklarda işlenen suçların affedilmedi oldu. Siyasi af niteliğindeki afla Fransızların tahliye ettiği işgal bölgelerinde işlenen bütün suçlar affedildi.

Bu af kanunundan kısa süre sonra, 7 Ocak 1922 tarihinde TBMM tarihindeki ilk genel af yasası yürürlüğe girdi. Dört maddeden oluşan yasa özellikle dava dosyaları Yunan işgal bölgelerinde kalan ve cezalarının üçte ikisini tamamlayan mahkumların kalan cezaları affedildi. Aynı kanunla işgale uğrayan bölgelerdeki kişiler hakkında açılan davalar ise ertelendi. Bu kanunun bir özelliği de tecavüz suçundan cezalandırılanları kapsamaması oldu.

Genel aftan yaklaşık 2 yıl sonra 26 Aralık 1923 günü çıkan yasayla 29 Ekim 1923 tarihine kadar işlenmiş suçlara verilen cezaların yarısı affa tabi tutuldu. Yasayla af kapsamına gireceklerin üç ay içinde teslim olmaları koşulu getirildi.

Cumhuriyet’in kuruluşunun 10’uncu yıl dönümünde, 26 Ekim 1933 tarihinde bir genel af yasası daha çıkarılarak 5 yılı geçmeyen hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkum olanlar hakkında takibat yapılmamasına ve 3 yılı geçenlerin cezasının affına ilişkin düzenleme getirildi.

MAHKUMLARA DEPREM AFFI

19 Nisan 1940’da çıkarılan afla Erzincan depreminde kurtarma çalışmalarında görev alan 241 mahkumun mahkumiyet sürelerinin beşte dördü affedildi.

26 Ekim 1960 Genel Af Kanunu Cumhuriyet tarihindeki en kapsamlı af yasalarından biri oldu. Yasayla kusurdan doğan suçlarla üst sınırı 5 yılı geçmeyen hürriyeti bağlayıcı cezalar hakkında takibat yapılmaması hükmü getirildi. Bu af yasasında; devlet aleyhine, ırza yönelik ve Atatürk aleyhine işlenen suçlar gibi bazı suçlara verilen cezalar af kapsamı dışında bırakıldı.

3 Ağustos 1966 tarihinde yeniden bir genel af yasası çıkarıldı ve bu yasayla istisnaları hariç olmak üzere beş yıldan az olan hürriyeti bağlayıcı cezalar ve para cezaları ortadan kaldırıldı. Bu kanun toplumun tüm kesimleri tarafından yoğun olarak tartışıldı.

780 Sayılı Af Kanunu ile genel af çıkarılmıştır. 1966 Genel Affından önce 7 Temmuz 1966 günü Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, Anayasa’nın 97’nci maddesine dayanarak Celal Bayar’ı affetmiştir. Af Kanunu tasarısının kapsamını yetersiz bulan Ankara Cezaevinde bulunaan 1000 civarındaki tutuklu ve hükümlü isyan etmiş, isyanda 3 kişi ölmüş, 18 kişi yaralanmıştır. İstanbul Üsküdar Toptaşı Cezaevinde 260 tutuklu veya hükümlü af kanunu öncesinde açlık grevi yapmıştır. Kanun tasarısının tartışılması sırasında siyasi suçlar ve fikir suçlarının af kapsamına alınması istenmiş ancak Meclis’ten çıkan Af Kanunu’nda 141. ve 142. madde suçluları af kapsamı dışında bırakılmış, vergi ve döviz kaçakçılığı suçları af kapsamına alınmıştır. Kanun, 9 Ağustos 1966 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

15 Mayıs 1974 tarihinde CHP ve MSP tarafından kurulan hükümet genel affı görüşmeye başladı. Çıkarılan afla birlikte 61 olan tutuklu ve hükümlü sayısı 24 bine kadar indirildi. Bu aftan 12 Mart muhtırasından sonra tutuklanan mahkumlar da yararlandı.

RAHŞAN AFFI

Kamuoyunda “Rahşan Affı” olarak bilinen af Hayata Dönüş Operasyonundan 3 gün sonra, 22 Aralık 2000 tarihinde geldi. 4616 sayılı af yasası yasa temel olarak cezaevlerinde yer kalmaması nedeniyle çıkarıldı ve 70 bin kişilik kapasitesi dolan cezaevlerinin nüfusu 40 bine kadar düştü. Daha sonra 3 yıl içinde mahkum sayısı artarak yeniden 64 bine çıktı. 4616 sayılı Şartla Salıverme ve Erteleme Yasası 23 Nisan 1999 tarihinden önce işlenen suçları kapsadığı için bu aftan 23 bin tutuklu ve hükümlü yararlandı. Anayasa Mahkemesinin verdiği iptal kararlarıyla yasanın kapsamı genişledi ve tahliye olanların sayısı 45 bini aştı. Bu affın ardından kendi adıyla anılan affa ilişkin açıklama yapan Rahşan Ecevit, “Ben affı garibanlar için istedim, katiller yararlandı” dedi.

 

ÖNCEKİ HABER   SONRAKİ HABER
Şirindere için imza kampanyası
 
Sağlık çalışanlarına konaklama desteği
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Ankara derbisinde Keçiörengücü kazandı!Spor
Ankara derbisinde Keçiörengücü kazandı!
Son 24 saatte 61 can kaybı, bin 519 yeni vakaTürkiye
Son 24 saatte 61 can kaybı, bin 519 yeni vaka
Kasımpaşa sahasında kazandıSpor
Kasımpaşa sahasında kazandı
Trabzonspor'da yeni transferler için imza töreniSpor
Trabzonspor'da yeni transferler için imza töreni
UEFA'dan Cüneyt Çakır'a görevSpor
UEFA'dan Cüneyt Çakır'a görev
Ruhani: ABD bugün kesin olarak yenilgiye uğramıştırDünya
Ruhani: ABD bugün kesin olarak yenilgiye uğramıştır
Ankara'da şeffaf panel uygulaması genişliyorTürkiye
Ankara'da şeffaf panel uygulaması genişliyor
Uzaktan eğitimde 'Zoom yorgunluğuna' dikkatTürkiye
Uzaktan eğitimde 'Zoom yorgunluğuna' dikkat
MHP'li Aydın'dan Yunanistan'a 'Doğu Akdeniz' tepkisiSiyaset
MHP'li Aydın'dan Yunanistan'a 'Doğu Akdeniz' tepkisi
'Milyonlarca işsize açıklama yapmalısınız'Siyaset
'Milyonlarca işsize açıklama yapmalısınız'
Anayurt Gazetesi
KünyeKünye İletişimİletişim ReklamReklam FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri