Anayurt Gazetesi
SİYASET TÜRKİYE EKONOMİ DÜNYA SPOR MAGAZİN KÜLTÜR-SANAT FOTO GALERİ WEB TV YAZARLAR
Whatsapp İhbar Hattı
14 Şubat 2019 Perşembe - 14:34

Son çömlekçiler zamana direniyor

Gölbaşı'ndaki Mogan Çömlek Atölyesi'nde ata mesleği çömlekçiliği sanata dönüştüren  Önen kardeşler, toprak, su ve ateşle harmanlanan çömlekçilik mesleğini zor şartlara rağmen sürdürmeye devam ediyor.

Son çömlekçiler zamana direniyor
Facebook'ta Paylaş Twitte'da Paylaş Google+'da Paylaş Haberi Yazdır Arkadaşına Gönder Metni küçült Metni büyüt

Melike BOSTAN

ANKARA (Anayurt) - Gölbaşı'nda çömlek ustası Önen kardeşler,  geçmiş yıllara nazaran kullanımı azalan çanak, çömlek, su testisi, güveç gibi üretimlerle alın terini toprakla buluşturmaya devam ediyor.

Çömlekçilik Gölbaşı'nın en eski ve önemli değerlerinden. Gölbaşı'nda çömlekçilik, hünerli ustalar Önen kardeşlerin ellerinde toprağın hazırlanışı, çarkla şekillendirilmesi ve fırınlama yöntemlerine kadar eski yöntemlerini koruyarak, ayakta durmaya çalışıyor.

Gölbaşı Veli Himmetli Mahallesinde dede mesleği olan çömlekçiliği zor şartlarda yarım asırdır devam ettirmeye çalışan İbrahim, Ahmet ve Mustafa Önen adlı 3 kardeş, Gölbaşı'nın, hatta Ankara'nın son çömlekçileri. Gölbaşı'nda yarım asırdır sanatlarını icra ettirerek ekmek paralarını çıkarmaya çalışan en büyüğü 63, ortancası 60, küçüğü ise 56 yaşında olan 3 çömlek ustası kardeş, dedelerinden gelen bu mesleğe yaşatıyor.

GÖLBAŞI’NIN İLK TİCARİ MESLEĞİ

Kardeşlerin en küçüğü 56 yaşındaki Mustafa Önen, "Baba mesleği olan çömlekçilik, Gölbaşı'nın ilk ticari mesleğidir. Çocukluğumuzda Gölbaşı'nda irili ufaklı çömlek atölyeleri vardı. O zaman plastik olayı olmadığı için köylere, şehirlere su testileri, su küpleri yapılırdı. Şimdi ise sadece biz bu mesleğin son temsilcileri olarak kaldık. Biz de daha ne kadar devam ederiz bilemiyorum." dedi. Çömlekçilikte toprağın önemli olduğuna dikkat çeken Mustafa Önen, şunları aktardı: "Farklı farklı toprak çeşitleri var. Çömleğin ana maddesi, Gölbaşı'nın esas toprağı balçık dediğimiz topraktır. Toprak sıkıntımız var. Çubuk ve Avanos'tan ve diğer bölgelerden de toprak tedarikinde buluyoruz. Bunları havuzlarda karıştırıyoruz. Gölbaşı toprağı 800-900 derecede fırında pişer, diğer bölgelerden gelen toprak ise ateşi az yer;  600-700 derecede pişer. Karıştırmamızdaki maksat biraz daha kuvvetli olması. Diğer toprak çeşitlerini de katkı yapsın, ateşe dayanıklı olsun, renk versin diye kullanıyoruz. Avanos, Çubuk gibi nereden bulursak renklendirmek için kullanıyoruz. Katkı toprak kullanmasak da Gölbaşı'nın balçığı ile işimizi halledebiliyoruz. Ama yokluktan sıkıntılıyız. Gölbaşı balçığını bulmakta  zorlanıyoruz. Bulamadığımız takdirde bir gün bu işi bırakmak zorunda kalacağız."

 

GELİN TESTİSİ REVAÇTA

Önen Kardeşlerin en büyüğü 1956 doğumlu İbrahim Önen de 1968'de çömlekçilik mesleğine başladığını belirterek, "Baba, dede mesleği çömlekçiliği 3 kardeş sürdürmeye çalışıyoruz. 10 santimden 1 metreye kadar çeşitli ebatlarda ürünler yapıyoruz. Gölbaşı'ndaki çömlek atölyemizde değişen ebatlarda vazo, küp, testi, çömlek, saksı, güveç gibi işlevsel mutfak gereçleri üretiyoruz. İki senedir de düğünlerde kırılan gelin testisi çok revaçta. Anadolu’nun eski, geleneksel formlarından da esinlenerek hediyelik eşyalar da üretiyoruz. Biraz da pazara, talebe  göre hareket ediyoruz. Ayaş, Beypazarı ve Kızılcahamam'a, buralarda etle yapılan kapama yemeği meşhur olduğu için kapama çömleği gönderiyoruz. Eskiden her evde olan su küpü artık kullanılmadığı için biz de üretimini çok sınırlı tutuyor, talep gelirse yapıyoruz. Bir toptancılık yapan müşterimiz, Türkiye'nin her tarafına ürünlerimizin dağıtımını yapıyor. Sağlık açısından çömlek kullanmak faydalıdır. Toprak, su ve ateşle harmanlanan çömlek sağlıktır." diye konuştu.

 

Eskiden çok geçerli olan çömlekçiliğin bugün kaybolmaya yüz tuttuğunu anlatan kardeşlerin ortancası 60 yaşındaki Ahmet Önen, "Günümüzde bu işi yapan bir tek kendi atölyemiz kaldı. İlk başladığımız yıllarda bu meslek çok değerliydi. Bizler bu mesleğin son temsilcileriyiz. Mesleğimize bir an önce sahip çıkılmazsa, yaşadığımız belli sıkıntılar altında kaybolup gidecek." ifadelerini kullandı.

ÖNEN KARDEŞLER SON ŞANS

Gölbaşı Karma Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Yıldırım İsa Albut da Önen kardeşlerin baba mesleği olan çömlekçiliği zor şartlarda sürdürdüklerini, Gölbaşı'nda gece gündüz çalışıp, çömlekçiliği sanata dönüştürerek ekmeklerini kazanmaya çalıştıklarını dile getirdi. Oda Başkanı Albut, geçmişte onlarca ailenin Gölbaşı'nda çömlekçilikle geçimini sağladığını, ancak günümüzde bu işi yapan sadece Önen kardeşlerin kaldığını belirterek, şöyle devam etti: "Aile büyüklerinden öğrendiği çömlekçilik sanatını  devam ettiren Önen kardeşler Gölbaşı'nda son ustalarımız. Geçmişten günümüze Önen kardeşlerle yaşatılan çömlekçiliğin Gölbaşı'nda daha etkin hale getirilmesi, mevcut atölyeye yenilikler katarak yeni bir girişim alanı yaratılması, hatta eğitim, rehabilitasyon amaçlı kullanılması Gölbaşı turizmine, ticaretine önemli katkılar sağlayacaktır. Geleneksel, kültürel ve sanatsal değeri olan kaybolmaya yüz tutmuş çömlekçiliği geliştirerek, gelecek nesillere aktarılmasını sağlamalıyız. İşleyiş anlamında sanatkarlarımızın, esnaf odamızın, yerel yönetimimizin hatta kamu kurum ve kuruluşlarının bir araya gelip bir şeyler üretmesi lazım. Biz şu ana kadar maalesef bunu başarabildiğimizi söyleyemem. Çömlekçiliğin son temsilcileri Önen kardeşler bizim için burada son şans. Bu şansı çok iyi değerlendirmeliyiz. Böyle giderse onlardan sonra bu mesleği yapan olmayacak."

ÖNCEKİ HABER   SONRAKİ HABER
Madende patlama
 
Adaletin tesisi baş meselemiz
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Erdoğan ile Maduro telefonda görüştüSiyaset
Erdoğan ile Maduro telefonda görüştü
Son 24 saatte 22 can kaybı, bin 226 yeni vakaTürkiye
Son 24 saatte 22 can kaybı, bin 226 yeni vaka
'48 ülkeyle uçuş trafiğimizi sürdürüyoruz'Ekonomi
"48 ülkeyle uçuş trafiğimizi sürdürüyoruz"
ABD'de Kovid-19 kaynaklı can kaybı 170 bini aştıDünya
ABD'de Kovid-19 kaynaklı can kaybı 170 bini aştı
Gürer: Yazlık patates alıcı bekliyorSiyaset
Gürer: Yazlık patates alıcı bekliyor
İzolasyon tedbirleri 'Mahalle Denetim Ekipleri'ne emanetTürkiye
İzolasyon tedbirleri 'Mahalle Denetim Ekipleri'ne emanet
Van Gölü'nde martı ölümleriTürkiye
Van Gölü'nde martı ölümleri
KHK ile işten çıkarılan işçilere işe iade yoluTürkiye
KHK ile işten çıkarılan işçilere işe iade yolu
DEVA'dan sürdürülebilir eğitim önerileriTürkiye
DEVA'dan sürdürülebilir eğitim önerileri
Ankaragücü’den yeni başlangıçSpor
Ankaragücü’den yeni başlangıç
Anayurt Gazetesi
KünyeKünye İletişimİletişim ReklamReklam FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri