Anayurt Gazetesi
  • Dolar
    5,7635
    Dolar
  • Euro
    6,4297
    Euro
  • Altın
    282,845
    Altın
  • Bist-100
    97.149,04
    Bist-100
  • ADANA
    23/36°
    ADANA
  • ANKARA
    15/30°
    ANKARA
  • ANTALYA
    26/40°
    ANTALYA
  • BURSA
    21/33°
    BURSA
  • ISTANBUL
    23/30°
    ISTANBUL
  • IZMIR
    26/37°
    IZMIR
  • KONYA
    19/28°
    KONYA
Facebook Twitter Linkedin
Whatsapp İhbar Hattı
ANA SAYFA TÜRKİYE DIŞ HABERLER EKONOMİ SPOR MAGAZİN KÜLTÜR-SANAT GÜNCEL-DİZİ DİĞER FOTO GALERİ WEB TV YAZARLAR
Kaçakçılara göz açtırılmadı
Kaçakçılara göz açtırılmadı
Doğu'da sıcaklık düşecek
Doğu'da sıcaklık düşecek
Van'da dev vurgun
Van'da dev vurgun
Başvurular başladı
Başvurular başladı

Namık Kemal ZEYBEK

Atatürk’ün güç kaynağı okumak -2
19 Nisan 2019 Cuma

Atatürk’ün  kitaplıkçısı Nuri Ulusu “Atatürk’ün Yanı Başında” adlı bitiğinde diyor ki: “Beş bin civarında kitap biriktirdik. Atatürk her kitap geldiğinde ‘bunları masamın üzerine koy okuyacağım’ derdi. O okuduktan sonra kitaplığa yerleştirirdik.” Atatürk’ün kaç kitap okuduğu kadar, neler okuduğu, nasıl okuduğu da önemli. Bunu anlamak için bugün elimizde o değerli 24 kitap var. Bu kitapların içinde okunan kitapların kapakları, Atatürk’ün çizdiği, değerlendirdiği, eklemeler yaptığı, eksiklerini tamamladığı yüzler (sahifeler) basılmış. Tamamı da değil, seçerek toparlanmış. Yine de 24 kitap… Bu 24 kitaplık çalışma tüm evlerde bulunmalı… Yapraklarını çevirip bir göz atmak bile yararlı… Yetişen gençlerimiz için bundan iyi örnek mi olur. “Sarı saçlım mavi gözlüm, neredesin gel…” Yanlışından kurtulmanın yolu da böyle bulunabilir. Biz işimize bakalım. Bu 24 kitaptan örnekler verelim: 24 kitaplık bu değerli çalışma içinde bana hep onuncusu ilginç gelmiştir. Ondan örnekler vermek isterim: Lehçe-i Tatari adıyla yayınlanan Tatar Türkçesi (Kazan Tatar Türkçesi) Sözlüğünü: Yakut Türkçesi Sözlüğünü, Altay-Aladağ Türkçeleri Sözlüğünü başından sonuna kadar okuduğu sözlerin yanına koyduğu açıklamalarından ya da altını çizmiş olmasından anlıyoruz. Boşuna mı okuyordu? Bu Türklerin sözcüklerinde Türkiye Türkçesini arılaştıracak, boylaştıracak sözcükler arıyordu. Buldu da… Kurum sözcüğü Kumuklardan geldi, egemenlik Kazak-Kırgızlardan… Bunlar tuttu. Ne yazık tercüman yerine DİLMAÇ, liste yerine DİZİN demişti. Kimi çokbilmiş milliyetçiler (?) bile bu sözlere karşı çıktılar. Yeterince yerleşmeli. Yeniden yerleştirilmeli… Atatürk’ün Türk edebiyatıyla ilgisini de nasıl okuduğu konusunu da iyi anlatan bir örnek yine 10. Kitaptan:

Türk Halk Edebiyatı ilgi bir derlemesi okuyor. Ümmi Sinan’ın bir şiirinin son dörtlüğü şöyle:

Bir pınarın başına

Bir destiyi koysalar

Kırk yıl orda dursa da…

Dörtlük olmasına dörtlük de son dize çıkmamış. Atatürk eline kalem almış, tamamlamış: Suyla dolası değil. Ölçü, uyak, anlam tümü uyumlu… Bütün dirliği 57 yıl olan, yılları savaşlarla geçen bir kişi nasıl böyle binlerce kitabı derinlemesine okumuş olabilir? Bu soru doğru bir sorudur. Karşılığı Atatürk’ün nerede, hangi anlarda okuduğuyla ilgilidir.  Söz gelimi gençlik yıllarından beri okudukları; Cumhurbaşkanıyken bol bol okumaları bir yanda… Yine de savaş gecelerinde okuduklarından söz etmek, konuyu en iyi ortaya koyar: Havanın, barut kokusuyla ölülerden oluşan gazlarla kirlendiği, ölümle kucak kucağa yaşanan Çanakkale Savaşlarında, gemici fenerinin ışığında okuyan, okuyan, okuyan bir komutan… Madam Colin bir Türk Subayı’nın dul eşidir. Fransızcasını geliştirmek için onunla yazışır, ondan kitaplar ister. İşte o mektuplardan birinde yazdıkları: “Burada top ve tüfek gürültüleri içinde karakterim değişiyor. Tekrar İstanbul’a gelip toplantılarınıza katıldığımda oradaki ilmi, edebi sanat konularının dışında kalmaktan endişe ediyorum. Bu bakımdan istirham ediyorum. Aşağıdaki kitapları bana yollayın. Bu kitaplardan kimilerini daha önce de okumuştu, kimilerini yeni okuyacaktı. Kitaplar gönderildi. Altlarını çize çize, yanlarını yaza yaza okudu.

İşte o kitaplar: Akli Selim (Jean Meslier), Hürriyet (John Stewart Mill), Altay-Aladağ Türk Lehçeleri Sözlüğü (Vasiliy İvanoviç), Avrupa Milletleri Ruhiyatı (Alfred Muller), Burjuva Demokrasyası ile Proletarya Diktatörlüğü Hakkında Tezler (Lenin), Büyük Tarihi Umumi (Ahmet Vefik), Cihan Tarihinin Umumi Hatları (Herbert George Wells), Devleti Osmaniye Tarihi (Hommel), Dün ve Yarın (Gustave Le Bon), Düveli Osmaniye (Stanley Lane Poola), Fen-i Ruh (Ludwig Bücher), Hunların, Türklerin, Moğolların ve Daha Sair Tatarların Tarihi Umumisi (Joseph de Guinnes), İlmi İktisat Dersleri (Charles Gide), Mukaveleyi İçtimaiye (Jean Jacques Rousseau), Kanunların Ruhu Üzerine (Montesquieu), Türk Medeniyeti Tarihi (Ziya Gökalp), Türkoloji İncelemeleri (Kuegia), Rubaiyat-ı Hayyam Tercümeleri (Ömer Hayyam), İmtizac-ı Akvam (Namık Kemal), Tarihi İslam (Ahmet Hilmi), Üçüncü Cumhuriyet (Fransa) Zamanında Siyasi Fikirler, Orkun Yazıtları (H. Namık), Bunlardan başka kitaplar da var.

Devamı Yarın

Önceki sayfa   Sayfa başına git  
Bu yazı 373 defa okunmuştur.
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
ANAYURT GAZETESİ
YAZARLAR
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA ANAYURT GAZETESİ
TWITTER'DA ANAYURT GAZETESİ
ARŞİV
Ana Sayfa Türkiye Dış Haberler Ekonomi Spor Magazin Kültür-Sanat Güncel-Dizi
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim KünyeReklam FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva