Anayurt Gazetesi
SİYASET TÜRKİYE EKONOMİ DÜNYA SPOR MAGAZİN KÜLTÜR-SANAT FOTO GALERİ WEB TV YAZARLAR
Whatsapp İhbar Hattı
YAZARLARHarika ÖREN

Harika ÖREN

Bilim insanı Hypatia

29 Şubat 2020 Cumartesi
Facebook'ta Paylaş Twitte'da Paylaş Google+'da Paylaş Haberi Yazdır Arkadaşına Gönder Metni küçült Metni büyüt

Sizlere, Felsefe, Matematik, Geometri    ve Astronomi eğitimi almış ama 45 yaşında hunharca öldürülmüş; zamanının önemli ve değerli bilim insanı bir kadınını anlatmak isterim.  Bir Pagan olan         İskenderiyeli Hypatia’nın gerçek yaşam  hikayesini…

Yunan tarihçi Socrates’in   “Historia Ecclesiastica” adlı eserine göre ölüm sebebi, politik işlere karışmasıdır. İskenderiye  Valisi Orestes’le,  İskenderiye Piskoposu Cyril arasındaki anlaşmazlıklardan sorumlu tutulur.  415 yılında Hristiyan bir çete tarafından saldırıya uğrar. Parçalanarak,taşlanarak ve yakılarak hunharca öldürülür. Hypatia, kadın olduğu için katledilen yetenekli bir bilim insanıdır.

Aristo’nun öğrencisi Makedonya kralı , Büyük İskender tarafından M.Ö. 332 yılında Mısır’da kurulan  İskenderiye kenti,  büyük üniversitesi ve kitaplığıyla  bilginin merkezi haline gelir. İskender’in ölümünden sonra (MÖ 323) O’nun sağ kolu  General Ptolemaios ve ailesi tarafından yönetilir.

Hypatia M.S 370 yılında İskenderiye’de doğar. Babası Theon, İskenderiye Üniversitesi’nde Matematik hocası aynı zamanda yöneticidir. Babasının rehberliğinde eğitim alan Hypatia,  el sanatları, şiir, matematik, astronomi, geometri, felsefe konularında yetiştirilir. Sorgulamayı, araştırmayı seven meraklı, kusursuz bir gençtir.  İskenderiye'nin bilgi yumağı atmosferinde yetişirken  zamanla babasının bilimsel araştırmalarında sağ kolu haline gelir.

Sevecen, anlayış dolu davranışları, bilgi dolu aklın kendini emin kılan tavrıyla Hypatia  üniversitede sevilen bir öğretmen olur. Günümüze kadar gelen önemli eserinde Tarihçi Sokrat ‘’ O’nun sınıfı, evi öğrencilerle, çağın bilgin ve düşünürleriyle dolup taşıyor. Avrupa, Asya ve Afrika’dan akın akın öğrenciler, sırf onun derslerini dinleyebilmek için İskenderiye’ye geliyorlardı. Bu öğrenciler arasında ileride İskenderiye valisi olacak olan Orestes ve Ptolemais’in piskoposu olacak olan Synesius’da vardı. Güzelliğiyle baş döndüren bu bilim kadınının hayranı çoktu’’ Diye anlatır. Zeki  ve çok güzel bir genç kız olan Hypatia’nın  bilim aşkı, hayatının merkezi olur. Erkeklerin ilgisini ‘’Ben gerçekle evliyim’’ diyerek ret eder.

Bugün birçok matematik bilgisinin altında bu harika kadının imzası var. Biz farkında değiliz ama Hypatia olmasaydı bugün matematikte Öklid kanunları bile bulunmamış olabilirdi. Araştırmaları, Öklid'in yoluna ışık tutacak kadar önemlidir. O yıllarda  Roma’da  genel eğitim seviyesi çok düşüktür. Bilgiye ulaşmak zahmetlidir. Orta Çağ'ın karanlık bir döneminden geçilmektedir. Hypatia bilime yaptığı katkılarla o döneme ışık olur. Doğayı mantık, Matematik deneyleriyle açıklamaya çalışır. Matematik ve astronomi  kitapları  yazar.  Hypatia     “Astronomik Kanun” kitabında  eski olarak adlandırılan bilgileri yeniden gün yüzüne çıkararak belgeler.

Bilimde çığır açan bu gelişimler yaşanırken,  İskenderiye Patrikhanesinin başına Kiril (Cyrille M.S. 412)) adlı bir papaz atanır. “Parabolani” isimli  din fedaileriyle sözde zayıf ve yoksun halka yardım etme görüntüsüyle Pagan ve Yahudileri katletme amacındadır. Etkin konuşmasıyla din üzerinden siyasi gücü ele geçirmeye çalışmaktadır. O sıra siyasi irade  Hypatia’nın öğrencisi, aşığı, en iyi dostu, günün koşullarına göre aydın sayılan Orestes’in elindedir. Kiril’in amacı Orestes’i zayıflatmaktır.  Elindeki en  güçlü iki kozu kullanır;             Din ve Hypatia…

Hypatia'nın kadınlığı üzerinden yürür. Din üzerinden saldırarak, toplum karşısında  haysiyetsizleştirir. Piskopos Cyril,  Hypatia’nın sonunu cemaati Hypatia’nın değersiz olduğuna inandırarak sağlar. İncil’den yaptığı alıntılarla halkı kadın düşmanlığına sürükler. “Kadın sessizliği ve uysallığı öğrenmelidir. Kadının ne ders vermesine ne de erkeğin üzerinde yetki sahibi olmasına izin vermeyeceğim. Suskun olacak ve sessiz kalacaktır. Çünkü önce Âdem sonra Havva yaratılmıştır”.  Sözleri üzerinden yürür.

Cyril Hypatia’nın ölümünü doğrudan emreder. Halkı  kışkırtır ve halk arasında Hypatia “dinsiz-şeytan” olarak nitelendirilir. Vahşet dolu olaylar böyle başlar. Hypatia, üniversitenin önünde saldırıya uğrar. Önce soyarlar, sonra midye kabuklarıyla     etlerini parçalayıp ateşe atarlar. Canlı canlı yakılan bu muhteşem kadın, hayata veda ettiğinde henüz 45 yaşındadır.

Louis Figuier ‘’Hypatia öldürülmeye götürülürken’’’de  (1866) ‘’Bağnazlığın kurbanı bu genç kadın vahşi erkekler tarafından yok edildi. Aydınlık, eşit bir dünya için onun adını anmadan olmaz...’’Der.

Tarihin sayfaları arasına gizlenenleri asla unutmaz. Gün gelir değerini teslim eder. ‘’Agora’’ filmiyle tanıdığımız İskenderiyeli  Matematikçi, Felsefeci,  Astronom bilgi küpü bir kadının  vahşetle biten hikayesinde ki gerçek şudur ki; Hypatia masum olmasına rağmen ‘’Kadınlığı üzerinden’’ katledilmiştir.

415 nere? 2020 Nere? Bakıyorum     da erkek bağnazlığı şiddetinden bir şey kaybetmemiş sadece şekli değişmiş. Din üzerinden ‘’Kadınlık’’ hala katledilmekte…

YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
İnsan sağlığı her şeyden önemliSpor
İnsan sağlığı her şeyden önemli
Tarım Kredi sözleşmeli üretimde hedef büyüttüEkonomi
Tarım Kredi sözleşmeli üretimde hedef büyüttü
Süt üreticilerinin sorunları görüşüldüTürkiye
Süt üreticilerinin sorunları görüşüldü
‘Biz Varız’ gönüllülerinden gıda paketiSiyaset
‘Biz Varız’ gönüllülerinden gıda paketi
Evlere servis hizmetiTürkiye
Evlere servis hizmeti
Sağlık merkezlerine dezenfekteTürkiye
Sağlık merkezlerine dezenfekte
Büyükşehir’den pazarcı esnafına maske dağıtımıTürkiye
Büyükşehir’den pazarcı esnafına maske dağıtımı
Çağrı Merkezi değil ‘Çare Merkezi’Türkiye
Çağrı Merkezi değil ‘Çare Merkezi’
5 semt pazarı kapatıldıTürkiye
5 semt pazarı kapatıldı
Çocuklara uzaktan karikatür eğitimiTürkiye
Çocuklara uzaktan karikatür eğitimi
Anayurt Gazetesi
KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri