Anayurt Gazetesi
  • Dolar
    5,4619
    Dolar
  • Euro
    6,1927
    Euro
  • Altın
    212,460
    Altın
  • Bist-100
    92,839
    Bist-100
  • ADANA
    13/24°
    ADANA
  • ANKARA
    5/15°
    ANKARA
  • ANTALYA
    8/25°
    ANTALYA
  • BURSA
    7/18°
    BURSA
  • ISTANBUL
    13/17°
    ISTANBUL
  • IZMIR
    10/20°
    IZMIR
  • KONYA
    2/14°
    KONYA
Facebook Twitter Linkedin
ANA SAYFA TÜRKİYE DIŞ HABERLER EKONOMİ SPOR MAGAZİN KÜLTÜR-SANAT GÜNCEL-DİZİ DİĞER FOTO GALERİ WEB TV YAZARLAR
Şok üstüne şok
Şok üstüne şok
Drift'e ceza yağdı
Drift'e ceza yağdı
Bedeli ödenecek
Bedeli ödenecek
Rekor kırdı
Rekor kırdı

Elveda TANIK

Kalaycı Hüseyin Kaya’ya göre kalaycılık...
19 Ocak 2018 Cuma

Ömrünü; kalay yapmakla geçiren Hüseyin Kaya adındaki kalaycıdan kalay işinin nasıl, neden yapıldığını, hangi malzemelerin kullanıldığını ve bu işin inceliklerini anlatmasını rica ettim… Oda benim tepsiyi kalaylarken; bütün aşamalarının ve inceliklerini anlatmaya başladı…

“Kalaycılık bizim kültürümüzde vardır. Eskiden insanlar bütün ihtiyaçlarını el becerileriyle karşılayarak hayatlarının devam ettirirlermiş. Kalaycılıkta bu becerilerden biriymiş. Türkler yemeklerini kalaylı kaplarda pişirmeye özen gösterirlermiş. Yoğurtlarını kalaylı kaplarda mayalarken, düğün dernek gibi yemeklerini kalaylı kazanlarda ve leğenlerde pişirmişlerdir. Bu gelenek hale günümüzde de

Kalaycı; kelime anlamı kap kalaylayan kimsedir. Kalay cismin kusurlarını örtmek için yapılır… Kalay işlemini yapılabilmesi için; kalay, nişadır, kalaycı pamuğu, kıskaç ve körük olması gerekir…

Kalay;  hepimizin bildiği gibi kolayca tel veya levha haine getirilebilen bu metal ısıtılarak kalaycılıkta kullanılır. Kap kalaylamanın olmazsa olmazıdır… Dövülebilir, sünek bir metaldir…

Nişadır; Bu kelimeyi de duymayanımız yoktur. Metalin yüzeyinde meydana gelmiş olan oksit tabakasını kaldırdığı için, metalin, lehime müsait haline getirilmesinde kullanılan beyaz toz halindeki bir maddedir.

Kalaycı pamuğu; kullandığımız pamuktan farklı olarak rulo şeklinde ve avuç içerisinde kolay hareket ettirilebilen bir pamuktur.

Kıskaç; maşa gibi bir şeydir. Kalay yapılacak cismin tutulmasında kullanılır.

Körük; günümüzde çok kullanılmasa da, ateşin harlanması için kullanılan genellikle manda derisinden yapılmış hava üfleyen bir malzemedir. Şimdilerde kömürü harılandırmak için tüpe takılı hürmüz gibi daha pratik bir alet kullanılmaktadır.Kalayı yapmak için de; sırayla üç işlem yapılır.

Tavlama; kalaylanacak kaplarda aranan en önemli özellik berelerin, çürümelerin olmamasıdır. Kaplar ne kadar temiz olursa o kadar kolay ve iyi işçilik çıkartılır… Daha önce hiç kalaylanmayan kaplara kızıl kap denir ve bu kaplar tavlanmazlar… Daha önce kalaylanmış malzemeler körük ve kömür yardımıyla yakılarak orta sıcaklık üzerindeki yağ ve zamanla kullanmaktan oluşan atıkların yakılmasına kalaycılıkta “Tavlama” denilir.

Temizleme; kalaylanacak kapların kalay almasını engelleyecek tüm dış etkenlerden arındırılır. Ezik büzük olan yerler çekiç, tokmak gibi özel aletlerle düzeltilir. Tavlanan kaplar tuz ruhu ile sıvanarak kalaylanacak olan kısımlar ince kumlarla el ve ayak yardımıyla güzelce silinir.

Kalaylama; körükte ısı ile tavına getirilen kapların sıcaklıktan dolayı çubuk halindeki kalayın sürülmesiyle kolay şekilde kaygan hale gelmesidir. Kalayın, kalaycı pamuğu ve nişadır yardımı ile zemine düzenli şekilde dağıtılması işlemine kalaylama denilir. Bugünlerde kalay bir nevi kaplama malzemesi anlamındadır.

Teknolojinin gelişimine bağlı olarak günümüzde bakır kapların kullanımı azalmış olsa da; yine eski geleneklerimize göre bu bakır kapları kullanan insanlarımızda az değildir. Bu işi yapan birkaç usta kaldık. Çırak yok yeni yetişen usta yok. Bu zanaatta diğer birçok zanaat gibi unutulup gidecek diye endişeleniyorum.” diye sözlerini tamamladı… He ne kadar teknolojik olarak kullanımı daha kolay ürünler icat edilmiş olsa da; sahip olduğumuz bu değerlerin unutulup gitmesine müsaade etmemek gerekir.  

Önceki sayfa   Sayfa başına git  
Bu yazı 878 defa okunmuştur.
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
ANAYURT GAZETESİ
YAZARLAR
Orhan SELEN
Orhan SELEN
Mimar Sinan’ı tanıyor muyuz?(2)
M. Yahya EFE
M. Yahya EFE
Hayatı sevmek gerek  
Murat POLAT
Murat POLAT
Bütçe komisyonunda emeklilikte yaşa takılanlar
Orhan SAL
Orhan SAL
Ayaklar yere bassın!
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA ANAYURT GAZETESİ
TWITTER'DA ANAYURT GAZETESİ
ARŞİV
Ana Sayfa Türkiye Dış Haberler Ekonomi Spor Magazin Kültür-Sanat Güncel-Dizi
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim KünyeReklam FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva