Anayurt Gazetesi
  • Dolar
    5,9011
    Dolar
  • Euro
    6,6346
    Euro
  • Altın
    254,238
    Altın
  • Bist-100
    90.787,01
    Bist-100
  • ADANA
    22/31°
    ADANA
  • ANKARA
    13/25°
    ANKARA
  • ANTALYA
    18/30°
    ANTALYA
  • BURSA
    18/27°
    BURSA
  • ISTANBUL
    21/27°
    ISTANBUL
  • IZMIR
    21/32°
    IZMIR
  • KONYA
    12/26°
    KONYA
Facebook Twitter Linkedin
Whatsapp İhbar Hattı
ANA SAYFA TÜRKİYE DIŞ HABERLER EKONOMİ SPOR MAGAZİN KÜLTÜR-SANAT GÜNCEL-DİZİ DİĞER FOTO GALERİ WEB TV YAZARLAR
Kapadokya'da bir ilk
Kapadokya'da bir ilk
İtalya göçmenleri almıyor
İtalya göçmenleri almıyor
Afgan çocuğa istismar
Afgan çocuğa istismar
Cari açık rakamları açıklandı
Cari açık rakamları açıklandı

Harika ÖREN

Nevruz & ekinoks
25 Mart 2019 Pazartesi

Her yıl 21 Mart’ta kutlanan Nevruz, Türklerin (Göktürklerin) Ergenekon’dan demirden dağı eritip çıkmalarını, Bahar'ın gelişini, doğanın uyanışını temsil eder. Doğu Türkistan’dan Balkanlara kadar tüm Türk Kavimleri ve toplulukları tarafından MÖ 8. yüzyıldan beri, günümüze değin kutlanmaktadır.

Nevruz eski bir İran takvimine göre yılın ve baharın ilk günü, Miladi takvime göre Martı’n yirmi ikisine rastlayan gündür. İran kaynaklı bir inanışa göre Tanrı’nın evreni ve insanı yarattığı gün aynı zamanda İranlıların yeni yıla başladıkları gün olarak biliniyor.

Ekinoks, Türkçede “Gece gündüz eşitliği ” olarak karşılık bulmuş Fransızcadan gelme bir kelimedir. Mevsim değişimi ve baharın müjdecisi olan İlkbahar Ekinoksunu  yaşıyoruz. Gece ve gündüz sürelerinin eşitlendiği  İlkbahar Ekinoksu'nda güneş ışınları ekvatora 90 derece dik açıyla düşmeye başlar.

Halklar tarafından kendi geleneklerine göre değerlendirilen bu bayram, hiç bir halkın tekelinde değildir. Bilinen tarihi MÖ. 6. yüzyıl olan bu ayinlerin Zerdüşt dininin bir parçası, İran kökenli gelenek olduğu söylenmektedir.21 Mart’ta, yüzlerce toplulukta farklı isimlerle  beş bin yıldan yani Sümerlerden bu yana, Nevruz  Ekinoks’un gerçekleştiği gün şenliklerle kutlanıyor. Nevruz kültürel miras yoluyla günümüze ulaşan, en önemli bayramlardan biri olarak kabul ediliyor. Bilindiği üzere eski takvim, Mart ayından başlar. Mart ayının ilk on iki günü’nün her bir gününün  bir ayı  temsil ettiği düşünülerek; yeni yılda, yıl içinde neler olacağı ilk on iki gün üzerinden yorumlanırdı.

Abu Dhabi’de hükümetler arası toplanan Birleşmiş Milletler Manevi Kültür Mirası Koruma Kurulu, 28 Eylül – 2 Ekim 2009’da Nevruz’u Dünya Manevi Kültür Mirası Listesi ‘ne dahil eder. 2010’dan itibaren B. M. Genel Kurulu kararıyla  21 Mart  “Dünya Nevruz Bayramı”dır.

Yeniden canlanmaya başlayan Doğa’nın topraktan başını güneşe uzatarak insanlara sunduğu bolluğu, bereketi; sevgi, kardeşlik, paylaşma ve dostlukla harmanlayan Nevruz, Azerbaycan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Afganistan ve Tacikistan’da milli bayram olarak kutlanıyor.

Antik dönemde Nevruz hükümdarlar tarafından tatil ilan edilir. Ziyafetler, halka hediyeler verilir. Aileler yemekler yapar, yumurtalar boyar, kendi aralarında sokaklarda yaktıkları ateşin üstünden atlayarak, danslar eder, şarkılar söyler, eğlenirlerdi.

Tahtacı Türkmenleri Nevruz’u ölülerin yedirilip içirildiği gün olarak kabul eder. Eski Mart’ın 9. Günü’nü  Sultan Nevruz adıyla kutlarlar. Burada eski Türk inanç sistemi-ata kültürünü görürüz. Halk arasındaki “Mart dokuzdan sonra dağlar misafir alır” sözü buradan gelir. Nevruz'dan bir gün önce hazırlıklara başlanır. Temizlik yapılır. Çamaşırlar yıkanır. Nevruz günü yenilecek, ıspanaklı börek, soğan kabuğu ile boyanmış yumurtalar, yufka, sarı-burma, şeker, leblebi, lokum gibi yiyecekler hazırlanır. Nevruz ziyaretleri başlar. Toros Türkmenleri “Mart İpliği” adıyla ağaçlara bez bağlarlar.

23 Mart sabahı erkenden  yeni ve temiz elbiseler giyilir. Yiyeceklerle mezarlığa gidilir. Mezarlık başında ocaklarda kahve pişirilir, sohbet edilir. Aile fertleri  kendi aile mezar taşlarını  öperler. Komşu mezarları ziyaret sırasında ikramlar sunulur. Sonra topluca yemek yenir. Sazlar çalınır, şarkılar söylenir. Türküler çığrılır. Ağaçlara kurulan salıncaklarda oynaşan çocuklar, bayraklarını yani uçurtmalarını gökyüzüne salarlar.

Azerbaycan’da niyet tutulur. “Kulak pustu”ya çıkılır. Yani niyet tutup kapıları dinlerler. Evlerden duydukları kötü söz niyetlerinin kabul olmayacağı, iyi söz kabul olacağına işarettir. Kırgızistan  ve Özbekistan’da Nevruz sabahı açık renk yeni elbiseler giyilir. Sofralara “S” ile başlayan yedi yiyecek sümelek, samsa gibi pilavlar, çorbalar; Kazakistan’da her evin sofrasında ak olan yiyecekler, yeşillikler, kırmızı et yemekleri bulunur. “Nevruz koje” hazırlanır. Kırlara çıkılır. Yörükler için Nevruz kışın bitişi, baharın başlangıcıdır. Köy ahalisi, 22 Mart sabahı yaylalara, Davar Evleri’ne  doğru yola çıkar. Köylerden gelenlerle yayladakiler bir el silah atarak "Nevruzunuz kutlu, dölünüz hayır ve bereketli olsun" şeklinde selamlaşırlar. Misafirler çadırlara yerleşir. İkramlar başlar. Sürü sahipleri tarafından kesilen kurbanlar, birlikte yenilir. Sünni Yörüklerde, imamlar dualar eder. Halk da katılır. Şükredilir. Gençler geç saatlere kadar süren eğlenceler düzenler. Yemekler yenirken, şarkılar,  türküler söylenir.

Dünya’da  ve Anadolu’da  ‘’Navruz, Novruz, Sultan-ı Nevruz, Sultanı Navrız, Navrez ,Nevris, Nooruz, Nowroz, Naurız, Naorus, Novroz, Noruz, Newroz, Navrıs Oyıx, Nevruz, Norus, Nooruz, Ulustın Ulu ,Küni, Ulusun Ulu Günü,Ulu Kün, Ergenekon, Çağan, Babu Marta, Kürklü Marta, İlkyaz Yortusu, YeniGün, Yengi Kün, Yeni Yıl, Mart Dokuzu, Mereke, Meyram Nartukan, Nartavan, Isıakh Bayramı, Altay Ködürgeni,  Bahar Bayramı, Yörük Bayramı, Mevris ve bu gibi isimlerle yüzyıllardır kutlanan Nevruz bayramımız kutlu olsun.

Önceki sayfa   Sayfa başına git  
Bu yazı 323 defa okunmuştur.
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
ANAYURT GAZETESİ
YAZARLAR
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA ANAYURT GAZETESİ
TWITTER'DA ANAYURT GAZETESİ
ARŞİV
Ana Sayfa Türkiye Dış Haberler Ekonomi Spor Magazin Kültür-Sanat Güncel-Dizi
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim KünyeReklam FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva